Falando dos Minerais

1º ESO

Se tiveras un minuto para describir un mineral, presentar a súa localización minas e xacementos e explicar os seus usos tecnolóxicos, medicinais, etc... pensarías que che había faltar moito tempo.

Pois un minuto dá para moitas cousas, e se non o cres, repara no seguinte exercicio.

Material recompilado no curso de 1º B

Exercicio: Achega un dato, característica, anécdota da exposición feita por algún dos teus compañeiros/as.

Exemplo: No Balneario de Pambre hai fontes de augas SULFUROSAS.

VideoConferencia de Jorge Mira

EDLG

Xa temos dispoñible a videoconferencia do Día da Ciencia en Galego deste ano. Como recordaredes o protagonista foi Jorge Mira, que nos falou de como se medían na Grecia Clásica as distancias entre Terra, Lúa e Sol.

Este tema encaixa moi ben con dous artigos redactados neste blog, o de Rocío Pérez e o de Richard Teixeira.

Sorprendeunos a capacidade de Jorge Mira para respostar a todas esas preguntas (foron moitísimas) que lle formularon dende os case 100 centros educativos de Galicia que nese momento estaban conectados.

No minuto 5:30 Jorge Mira fai unha mención ao noso blogue e manda saúdos para o IES de Palas de Rei. Mágoa que xusto nese momento a conexión se cortara. Obrigados Jorge!

Como medir tamaños e distancias da Terra, a Lúa e o Sol (Jorge Mira)

A Auga Potable

Noel Gavieiro 1º da ESO

Na clase de ciencias da natureza estudamos que se denomina “auga potable” ou auga para o consumo humano, a que pode ser consumida sen restrición, debido a que grazas a un proceso de purificación non representa un risco para a saúde. Así sabemos que a auga que chega ás nosas cidades e vilas, foi sometida a un proceso de potabilización.

Os procesos de potabilización son moi variados, van dende unha simple desinfección mediante a aplicación de cloro e de ozono para as augas de  manantiais ou subterráneas. Se a fonte de auga é superficial como a de un río ou un lago, o tratamento adoita consistir nun stripping (inxección de vapor de auga), filtración e desinfección. Tamén se pode conseguir auga potable procedente do mar mediante un proceso de desalinización e destilación.

Segundo a OMS, (Organización Mundial da Saúde), a auga debe cumprir uns requisitos para ser potable. Estos son moi variados:

1-Non debe ter subtancias nocivas para a saúde; é dicir, non levar contaminantes biolóxicos (microbios), químicos (organicos ou inorgánicos) ou radioactivos.

2-Debera ter unha porción determinada de gases e de sales inorgánicos disoltos.

3-Debera ser incolora ou translúcida.

4-O seu ph debe estar entre o 6,5 e o 8,5.

5-A auga potable tamén deberá ser inodora (sen olor) e insípide (sen sabor).


Todos sabemos que a auga é indispensable para a vida, de deixar de tomala morreríamos en poucos días.

Un 70% do noso corpo está constituido por auga. Haina no interior das nosas células, na saliva, entre os nosos órganos e nos nosos ósos.

E haina tamén, e moi rica, na aldea de Vilarfonxe (concello de Monterroso), nesta fonte que fotografou o compañeiro Camilo.

Fonte de Vilarfonxe - Tirada por Camilo García

Aulas na Estación Espacial Internacional

Por Pablo García (1ºA ESO)

Desde principios de curso utilizamos moito o recurso de internet para ver a ESTACIÓN ESPACIAL INTERNACIONAL e como ela cumple 15 anos, decidimos realizarlle un aniversario. A Estación Espacial Internacional e un centro de investigación na órbita terrestre na que participan as axencias espaciais de Estados Unidos, Rusia, Europa, Xapón e Canadá.

Formouse enviando distintas pezas ao espacio:

• O 20/11/1998, Rusia enviou una piza chamada Zarya.
• O día 4/12/1998, Estados Unidos enviou outra peza cuxo nome é Unity.
•  O 12/7/2000, Rusia volveu lanzar unha peza chamada Zuezda a cal recibiu a primeira tripulación o 31/10/2000.
• O 11/10/2000-2007, Estados Unidos, mandou de novo unha pieza chamada Its.
• O 7/2/2001 Estados Unidos enviou unha pieza co nome de Destinity.
• O 20/6/20001 lanzou unha pieza co nome de Cadardam.
• O 14/11/2007 Estados Unidos, de novo, mandou unha peza chamada Hamony.
• O 20/2/2008 a Unión Europea envou unha pieza co nome de Columbus.
• O 20/6/2008, por último Xapón lanzou outra pieza chamada Kibo.

A Estación Espacial Internacional, orbita 16 veces por día a mais de 28.000km/h e a 402km da superficie terrestre.

Ademais a Estación Espacial Internacional pesa entre 419-455kg, dentro ten 6 dormitorios, 2 baños, 1 ximnasio e unha xanela de 360º.

Observamos como se vía a Terra desde aí arriba, como se veu o eclipse do 3 de novembro do 2013 (foi total en Kenia), o como se vería desde a Terra a Lúa de estar á mesma distancia que a EEI.

Tamén víase o tifón Haiwan de Filipinas que foi unha masacre, ían refachos a 315km/h, matou aproximadamente a 5.320 persoas e causou moitos destragos.

Moitas das respostas que xurdiron na clase viñeron dadas polas experiencias do tripulante canadiense Chris Hadfield.Vimos como realizou un experimento: Colleu un trapo e agua, botou o agua no trapo, escurriuno e o agua non caia. Chris Hadfield enseñounos tamén como facia a comida , venlle deshidratada , e metea nun microondas e alí fáiselle. E tamén nos contou como ían ao baño.

Fonte: Microsiervos, Youtube

O Efecto Invernadoiro

por Noel Gómez (1º A ESO)

En clase de Ciencias Naturais estamos estudando a atmosfera e vimos as consecuencias que tiña o CO2 na atmosfera e as súas consecuencias como o efecto invernadoiro.

Un invernadoiro está construído por cristal ou plástico no que entra a luz do Sol, que quenta o aire e o chan interior. Como as paredes son de cristal ou plástico, impiden que o aire quente escape e así mantén unha temperatura alta. Aquí mostramos unha foto tirada por Noel Gavieiro dun invernadoiro da parroquia de Mosteiro, no concello de Palas de Rei.

Invernadoiro na parroquia de Mosteiro - Noel Gavieiro

Na Terra ocurre o mesmo, a concentración de gases, sobre todo CO2, impiden a saída de raios solares reflectidos. Deste xeito acaban permanecendo na atmosfera da Terra e contribúen a aumentar a temperatura.

Causas:

• O uso de combustibles fósiles como o petróleo e o carbón provocan unha concentración moi alta de CO2 na atmosfera.
• Tamén os incendios forestais emiten CO2 na atmosfera.
• A deforestación das grandes áreas contribúen a que exista menos vexetación para captar o CO2 da atmosfera.

Consecuencias:

• Se a temperatura do planeta aumentase entre 2º C a 6ºC nas próximas décadas veránse afectadas as colleitas. O nivel de mar subía considerablemente pola desconxelación dos casquetes polares.
• Pódese comprobar a prolongación da primavera, as temperaturas máis altas durante o período invernal nalgunhas rexións, houbo crecemento notable da vexetación en latitudes septentrionais.
• No video que vimos na clase sobre a orixe e o futuro da Terra, estimábase que dentro de 15000 anos habería unha nova glaciación e que a Terra se cubriría de xeo. Pode ser que o ser humano estivera a alterar esta evolución.

Protocolo de Kioto:

• En 1997 os países industrializados comprometense a reducir as súas emisións de gases no protocolo de Kioto. A Unión Europea firmou un compromiso conxunto e único en nome de todos os seus países de reducir as suas emisións totais durante o periodo 2008-2012 nun 8% respecto ás de 1990.
• As emisións de CO2 de EEUU, en 2005, represetan o 25% das emisións totais no mundo.

As capas da Atmosfera

1º da ESO

O salto de Félix Baumgartner desde unha altura de 39 km. dá para moitas clases de ciencias e, nomeadamente, para estudar como varían as propiedades da atmosfera ascendendo ou descendendo por ela e, tamén, para facer un clase divertida.

Lembramos o artigo escrito o ano anterior por Bibiana e Laura e tiramos novas conclusións sobre o comportamento desa masa de gases na que vivimos mergulllados.

Achegamos o debuxo feito por Candela coas capas da atmosfera, aínda que somos conscientes que o paso da estratosfera a mesosfera non é tan abrupta senón que a presenza de gases que tinguen de azul o ceo baixa de maneira progresiva.

Debuxo de Candela López

A Estatística nas Aulas de Secundaria

Hai uns días tivo lugar na Fundación Barrié da Coruña o XI Congreso Galego de Estatística e Investigación de Operacións organizado por SGAPEIO. A grande parte das comunicacións do Congreso trataron de temas técnicos sobre as liñas de investigación activas nas diferentes institucións galegas competentes nesta área das matemáticas.

Porén, deixaron un oco para un espazo onde se fala moito dos conceptos iniciais e se desenvolven proxectos tanto de Estatística como de Probabilidade: as aulas de secundaria.

A sesión estivo guiada polo profesor Víctor Pollán (IES Poeta Díaz Castro) que comezou cunha pequena introdución sobre a presenza da Estatística nos diferentes currículos de secundaria e sobre a súa situación actual. Puxo o foco en que a formación que temos moitos dos que nos encontramos todavía en exercicio foi escasa nesta área (unha grande maioría tivemos una materia nos 5 cursos) e que xa que esta parte se traballa pouco nos institutos os proxectos educativos en torno a ela adquiren máis valor.

Gonzalo Temperán profesor no IES de Monelos, trouxo unhas experiencias de traballo en grupo para os cursos superiores da ESO e BAC, realizadas estes anos pasados. Gonzalo presentou experiencias clásicas de Probabilidade Manipulativa: Estimación de PI por métodos de MonteCarlo, o aparello de Galton, paseos aleatorios... Unha serie de actividades de grande interese didáctico, cun enfoque clásico e divertido. Podes ver aquí a súa presentación.

A intervención do profesor Jesús Rovira (IES Xoán Montes) conectou á perfección coa do seu compañeiro. Tratou moitos temas dos que falara Gonzalo mais mudando o enfoque clásico por un máis moderno orientado á simulación e traballando con Follas de Cálculo. Achegamos este material excepcional creado por Jesús para realizar as nosas simulacións na aula sobre problemas clásicos.

A continuación falou un tal Manuel Vilariño (IES do Camiño) que contou as súas (discretas) experiencias no mundo da estatística e do orgulloso que estaba do blogue Ciencia no Camiño. Un pouco fachendoso, pero ben.

Remataron o acto Gonzalo Cruz, Celia Ruiz e Paula López, estudantes do Grao de Estatística que nos presentaron o seu proxecto de App para dispositivos móbiles EasyStats!. Moita forza para eles/as e que axiña vexa a luz!

Agradecemos a SGAPEIO e, especialmente, a Víctor o convite realizado e animamos a seguir puxando para que a área de Estatística e Probabilidade, sen dúbida a máis divertida das matemáticas, goce do espazo que merece no ensino secundario.