Aproveitando que temos instalado nos equipos Abalar a aplicación Stellarium fixemos un percorrido polos planetas e planetas ananos do noso sistema Solar. Cumprimentamos unhas táboas anotando distancias e observando características. Utilizamos internet para confirmar a existencia desa propiedade visualizada. Tamén ollamos para as estrelas máis visibles na noite e asociámolas a súa constelación e a outra estrela que denominamos compañeira.
Sandra I. Castro: "Neptuno ten unha grande mancha negra que é un burato na súa atmosfera
Exercicio: Achega a característica dun planeta exposta na clase e outra dunha das estrelas observadas.
Probamos a visualizar que información nos achegaba Stellarium a respecto das estación do ano. Deitámonos tomar o Sol a altura da Coruña e deixamos pasar o tempo. Fixemos paradas nos solsticios e nos equinoccios para apreciar mellor as súas características. O resultado das nosas pesquisas figuran neste vídeo:
Unha das máis interesantes funcionalidades do software Stellarium consiste en permitir acelerar o decurso do tempo. A causa dos movimentos de rotación e traslación da Terra, vemos que as estrelas e planetas están en continuo trafego (realmente o que se percibe é o noso movemento), polo que parece complicado orientarse cunha simple vista de ollos.
Mais non eran os vellos navegantes os que miraban o ceo para fixaren os seus rumbos?
Aceleramos o tempo co Stellarium e reparamos nunha estrela fixa no Norte que parece que case non se move: Trátase de Polaris, a mítica estrela Polar, aliñada co eixo de rotación da Terra o que a fai "inmune" aos nosos movementos. Fomos deitarnos ao Polo Norte para observala xusto no centro do ceo que alí se ve, gozando, de paso, dos seus días e noites de 6 meses.
Podes ver o resultado das nosas pesquisas no seguinte vídeo:
A estrela Polar serviu de referencia durante centos de anos, mais ... será sempre así?
Un alumno reparou en que dentro de 3000 anos a estrela se irá desprazando (máis ben será o conxunto de movementos dos sistemas planetarios) e que deixará de ser un bon indicador do Norte.
Iniciamos o curso na materia de Ciencias Naturais de 1º da ESO ollando o Universo co programa gratuito Stellarium, dispoñible para os distintos sistemas operativos premendo aquí.
Con este software puidemos achegarnos aos planetas do noso sistema, aos seus satélites, reparar nas súas órbitas, ollar as constelacións cos seus trazos e as súas figuras, recompilar datos sobre distancias e volumes manexando as unidades astronómicas e anos-luz, ...
Entre todas as nosas conclusións unha despertou un especial interese. Encontramos unha aparente contradicción entre o que observamos e o que sabíamos a respecto da órbita que seguía a Lúa. Como é posible que a Lúa rote sobre si mesma como di o noso libro de texto e que ao mesmo tempo manteña unha cara oculta?
Este vídeo mostra o movemento de rotación da Lúa que nos ofreceu o Stellarium:
A Lúa abálase, mais dende a nosa perspectiva na Terra non parece que rote sobre si mesma... Que está a acontecer?
O seguinte vídeo dá resposta as nosas preguntas. A solución é que a Lúa sincroniza os movementos de rotación e traslación de tal maneira que dá unha volta sobre si mesma ao mesmo tempo que orbita ao redor da Terra, no que demora algo máis de 27 días.
Este vídeo expón o que pasaría se non houbese rotación da Lúa ou se esta fora asíncrona coa súa órbita: Non habería esa cara oculta da que sentíramos falar.
Podes obter máis información na web de divulgación astronomos
